2020’de neler yaşandı?

Tüm sektörlerde olduğu gibi kuyumculuk sektörü de zor bir yılı geride bıraktı. İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı Mustafa Atayık 2020 yılında neler yaşandığını, İKO’nun şu anki hizmetlerini Voir Magazin’e anlattı.
2020 yılı dünya çapında olduğu gibi Türkiye’de de zorlu bir yıl oldu. Sektörel bazda bakıldığında ise lüks tüketime giren kuyumculuk sektörü zor bir yılı geride bıraktı. Nasıl bir yıl geçirdik, bir de siz özetleyebilir misiniz? 2020 yılı, Türk kuyumculuk sektörünün belki de kadim tarihinde en çok sıkıntıya düştüğü ve zorlandığı yıl olarak hafızalarda yerini alacak. Geçmiş dönemde birçok krizle mücadele etme becerisi gösteren sektörümüz, tüm insanlığı evine hapseden pandemi salgının negatif yansımalarını fazlasıyla hisseden meslekler arasına girdi. Koronavirüs karantinası ve kısıtlamalar nedeniyle sektörümüz, yüzde 50-60 oranında küçüldü, satışlar oldukça düştü. Normal zamanlarda piyasaların hareketlendiği Sevgililer Günü, Anneler Günü ve yaz düğün sezonu beklentilerin çok altında kaldı. Pandemi nedeniyle gurbetçilerin gelmemesi, düğün ve nikahlardaki kısıtlamalar, 1 Haziran’dan sonra ‘Kayıplarımı bir miktar geri alırım’ beklentisi içerisine giren meslektaşlarımızı memnun etmedi. Pandeminin zorlu koşullarına altındaki rekor fiyat seviyeleri de eklenince altın takı, mücevher, gümüş takı ve gümüş eşyadaki talebi oldukça düşürdü. Ancak, yıl boyu süren fiyatlardaki dalgalı seyir nedeniyle sadece sarrafiye ve yatırımlık altın satan mağazalarda bir hareket görüldü. İç piyasaya paralel, aynı tabloyu ihracatta da gördük. Uçuş yasağı ve kısıtlamalar nedeniyle külçe altın hariç ihracatın diğer kalemlerinde de dikkat çekici düşüşler yaşandı.  Kuyumculuk sektöründe yılın gündem konusu ne oldu? Dünyada bu yılın gündemini belirleyen de değiştiren de pandemi oldu. Sektörümüz firmaları, geçmiş krizlere hiç benzemeyen pandemi salgını ile mücadele etmek ve ayakta durmak için arayışlara girdi. Daha önce E- ticaret, online satış ve sosyal medyaya sıcak bakmayan birçok firmanın bu süreçte bu alanlara yatırım yaptığını görüyoruz. Anadolu’da pandemi korkusuyla gelemeyen esnafa ulaşmak için firmalarımız, pazarlamada B2B sitesini güncelleyip whattsapp ve sosyal medyayı daha aktif kullanmaya başlandı. Yeni arayışlar ve farklı bakış açılarının ve dijital yatırımların daha da hız kazandığını gözlemliyoruz. İKO olarak şu an kuyumculara verdiğiniz hizmetler nelerdir? Meslek odası olarak üstlendiğimiz önemli sorumluluk nedeni ile karantina süreci de dahil faaliyetlerimizi aksatmadan sürdürüyoruz. Çemberlitaş Merkez Binası ve Kuyumcukent Ofisi’nde üye işlemlerinden dış ticaret expertiz raporlarına, ayarevinden bilirkişiliğe, değerleme hizmetinden pırlanta, renkli taşlar ve mücevhere verdiğimiz uluslararası sertifikasyon hizmetimiz devam ediyor. Yoğun eve kapanmaların yaşandığı günlerde bütün dünyadaki en üst düzey kurumların başkanlarıyla sürekli fikir alışverişinde bulunduk, bunları yol göstermesi amacıyla Türkçe altyazılı videolar şeklinde tüm sektörle paylaştık. Salgınla ilgili kurallara harfiyen uyulması amacıyla 1 Haziran 2020 öncesinde Sağlık kurum ve kuruluşlarının desteği ve mesleğimizin inceliklerini göz önüne alarak sektörümüze özel bir Güvenlik ve Hijyen Rehberi hazırladık. Sağlık bakanlığının çalışmalarına bu bilgileri ekleyerek tüm sektörle paylaştık. Pandemi sürecinde uzun süredir hayata geçirmeyi planladığımız eğitim projelerimizi uygulamaya koyduk. İstanbul Ticaret Üniversitesi ile işbirliği yaparak Oda’mızın eğitim katında bilgisayarlı mücevher tasarım eğitimi Matrix Gold/Zbrush sınıfını açtık. Ayrıca, sektörümüzün ara elemanı ihtiyacını karşılamak amacıyla duayen ustalarımızın deneyimlerini paylaştığı sadekarlık, kalemkarlık, mine ve mıhlayıcılık derslerini başlattık. Öte yandan, GLT Akademi bünyesinde pırlanta ve ham elmas uzmanlığı (eksperliği) kurslarının da devam ettiğini belirtmek isteriz. Geçtiğimiz haftalarda Ataköy Hastanesi ile işbirliği yaparak kuyumcularımızın Covid-19 PCR ve antikor testlerini daha uygun fiyatlarla Oda’mıza gelerek yapmalarını sağladık. Kuyumculuk sektöründe taksit sayısı 6’ya düşürüldü. Sık sık taksit sayısında yaşanan bu durum sektörü nasıl etkiliyor? Tekrar bir revize olmasını bekliyor musunuz? BDDK’nın yeni taksit kararı bize özel değil. Bu karar, başka sektörlerde yapılan taksit sayısının düşürülmesiyle birlikte yayınlandı; ancak sektörümüz için sürpriz oldu. Sektörün temsil kurumları olarak bir süredir firmalarımızdaki stokun eritilmesi için 8 olan taksit oranının artırılmasını bekliyorduk. Taksit imkanı, özellikle yüksek fiyatlı kuyumculuk ürünlerinin satın alınmasında çok önemli bir etken. Fiyatlar çok yüksek olduğu için taksitlendirme, tüketicilerin alım gücünü oldukça pozitif etkiliyor ve piyasayı da hareketlendiriyor. Biz, ilgili kurumlara taksit konusunda yapılan bu değişikliğin geçici olması ve yeniden artırılması talebimizi ve çağrımızı yaptık. Burada bir noktanın altını çizmek istiyoruz: Fiyat hareketleri zamanında satışı hızlanan yatırımlık altın ve sarrafiye ürünlerinde taksit yok. 8 taksit olan altın takı ve mücevherde pandemi nedeniyle işler oldukça sıkıntılı. Bunun üstüne 8 olan taksit imkanı 6’ya düşünce sorun daha da büyümüş oluyor. Kuyumculuk sektörünün büyümesindeki en önemli etkenlerden biri de ihracat. İçerisinde bulunduğumuz dönemde ihracat eskisi gibi gerçekleştirilebiliyor mu, önümüzdeki süreçte ihracatın artması ya da azalması öngörülüyor mu? Türkiye, dünyada ihracatta ikinci sırada yer alıyor. Pandemi koşulları ve uçuş yasakları ihracatı oldukça zorluyor. İhracatçı firmalarımız, şartları zorlayarak dış satımları gerçekleştirmeye çalışıyor.  Ocak-Kasım döneminde 3 milyar 459 milyon ihracat yapılmış. Özellikle karantina sürecinde bu ihracatın büyük kısmını külçe altın kategorisinin oluşturduğunu not etmekte yarar var. Öyle görünüyor ki yıllık ihracatı, geçen yılın altında gerçekleştireceğiz. 2021 yılından, hem ihracat, hem de iç piyasa açısından umutlu olduğumu söylemek isterim. Birçok aşı adayı piyasada ve aşılama süreci başladı. Ülkemizde de Ocak ayının ilk haftasından itibaren aşılama süreci başlayacak.  Bu süreçte, bir sorun yaşanmazsa ilkbaharın ardından ticari anlamda güzel günler bizi bekliyor.